Vàng da ở trẻ sơ sinh

Tóm tắt

Bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh là một tình trạng rất phổ biến và hầu như xảy ra ở mọi trẻ. Bệnh vàng da xuất hiện từ hai đến ba ngày sau sinh. Có hai loại vàng da: vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý, mẹ cần theo dõi các triệu chứng của trẻ để có hướng chăm sóc phù hợp.

Tại Anh, các mẹ cũng rất quan tâm đến việc điều trị vàng da cho trẻ. Bố mẹ hãy cùng Aptaclub Vietnam tìm hiểu thêm về hai hiện tượng vàng da và học cách xử lý như mẹ Anh nhé!

Vàng da sinh lý

Có đến 6 trong 10 trẻ sinh ra bị vàng da. Đối với các trẻ sinh non, tỷ lệ này còn cao hơn (8 trong 10 trẻ).

Một số triệu chứng của bệnh vàng da mẹ có thể nhận ra như:

  • Vàng da toàn thân, vùng tròng trắng của mắt.
  • Da ở lòng bàn tay, lòng bàn chân có màu vàng hoặc trắng hơi ngả màu xậm hơn.
  • Nước tiểu của trẻ có màu tối hoặc màu vàng. Đối với các trẻ sơ sinh, nước tiểu của trẻ thường không màu, trong, nhưng nếu mẹ nhận thấy trong nước tiểu có bất thường hãy lưu ý hơn.
  • Phân nhạt màu thay vì màu vàng, sệt hay có màu hơi cam như ở các trẻ sơ sinh bình thường.
  • Trẻ bị vàng da nhựng không lừ đừ, vẫn bú tốt, không khóc quấy.

Trẻ sơ sinh có lượng tế bào máu đỏ cao hơn rất nhiều so với người lớn. Các tế bào máu này thường xuyên bị phá vỡ và thay thế bằng các tế bào máu đỏ khác. Khi các tế bào máu này bị phá vỡ sẽ sản sinh ra một chất có màu vàng, gọi là bilirubin. Tuy nhiên, gan của trẻ sơ sinh chưa thể lọc hết các bilirubin khỏi máu nên các chất này tích tụ, gây ra hiện tượng vàng da.

Tình trạng vàng da sinh lý của trẻ có thể xảy ra trong hai đến ba ngày sau khi sinh. Trẻ sẽ được các bác sĩ thăm khám để xem xét tình trạng vàng da hoặc nếu mẹ thấy một trong những dấu hiệu như trên, mẹ nên báo với bác sĩ để có phương án chăm sóc cho trẻ được tốt nhất. Trẻ có thể khỏi trong vòng hai tuần mà không cần phải dùng đến thuốc.

16.1-1

Vàng da bệnh lý

Khác với vàng da sinh lý, vàng da bệnh lý cần sự can thiệp của bác sĩ càng sớm càng tốt. Vàng da bệnh lý có thể là biểu hiện ban đầu của một căn bệnh tiềm tàng nào đó. Đối với loại vàng da bệnh lý, mẹ cần lưu ý các dấu hiệu sau:

  • Hiện tượng vàng da xuất hiện sớm hơn, có thể trong vòng 24 giờ sau sinh.
  • Trẻ mệt mỏi, lừ đừ, bú kém, bỏ bú
  • Da vàng sậm, lan xuống tay, chân.
  • Những trẻ sinh non, nhiễm trùng, sinh ngạt dễ bị vàng da nặng.

Vàng da bệnh lý có thể xảy ra do gan không thực hiện tốt chức năng hoặc có bất thường trong quá trình đào thải, gây ra nguy cơ nhiễm độc bilirubin cao. Với tình trạng này, trẻ có thể bị tổn thương não, hệ thần kinh, thậm chí có thể nguy hiểm tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.

16.1-2

Điều trị vàng da

Đối với trẻ bị vàng da bệnh lý, trẻ sẽ được thăm khám đều đặn, có thể cho chiếu đèn, sử dụng ánh sáng có bước sóng 400-500nm (nano mét), tương ứng với đỉnh hấp thụ của bilirubin (ánh sáng màu xanh dương).

Năng lượng ánh sáng xuyên qua da để tác động lên các phân tử bilirubin nằm trong lớp mỡ dưới da để biến đổi các phân tử này thành các sản phẩm có tan được trong nước, không độc và sẽ được đào thải qua gan và ra ngoài theo đường tiểu. Các bác sĩ sẽ dùng đèn rọi vào da trẻ được cởi trần, có che kín mắt và bộ phận sinh dục, xoay trở để tăng diện tích da tiếp xúc với ánh sáng. Có thể rọi đèn liên tục hay cách quãng, rọi đèn một chiều hay hai chiều.

Đối với trẻ gặp hiện tượng vàng da bệnh lý, các bác sĩ sẽ theo sát và có những phương án chữa trị chuyên sâu. Một trong số đó là phương pháp truyền máu. Trong đó, một phần máu của trẻ sẽ được thay thế để giảm bớt nồng độ bilirubin, tránh nguy cơ nhiễm độc bilirubin, có thể ảnh hưởng đến não bộ và hệ thần kinh suốt đời.

Hinh-featured-bai-16-01

Các phương pháp phòng tránh vàng da ở trẻ sơ sinh

  • Mẹ nên thăm khám đều đặn theo lịch hẹn trong suốt thai kỳ, báo ngay cho bác sĩ những bất thường xảy ra đối với mẹ hoặc thai nhi.
  • Chế độ ăn uống đầy đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý để tránh tình trạng sinh non.
  • Cho trẻ tắm nắng. Tốt nhất là khoảng thời gian từ 6 giờ 30 đến 8 giờ sáng (vào mùa hè) và 7 giờ 30 đến hơn 8 giờ sáng (vào mùa đông, nếu có nắng).
  • Phòng của trẻ sơ sinh nên thoáng mát để tăng cường ánh sáng tự nhiên.
  • Chăm chỉ cho trẻ bú mẹ có thể giúp giảm được tình trạng vàng da
  • Nếu bác sĩ có chỉ định các thuốc uống, mẹ hãy cho trẻ sử dụng đúng liều lượng và tái khám theo lịch hẹn.

(bài viết có tham khảo thông tin và tổng hợp từ website marrybaby.vn, healthline.com, cyh.com  )

Lần xem gần nhất: 06-05-2016
Chia sẻ  

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ