PHÒNG BỆNH MÙA HÈ CHO TRẺ

TÓM TẮT

Thời tiết mùa hè khá nóng và thay đổi liên tục. Chính vì thế, trẻ rất dễ mắc các bệnh như ho, cảm, tay chân miệng, viêm não, sốt xuất huyết… vì sức để kháng còn rất yếu.

Bố mẹ Anh chăm sóc trẻ rất kỹ trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này. Mẹ hãy cùng Aptaclub Vietnam tìm hiểu các bệnh mùa hè và cách phòng bệnh cho trẻ như mẹ Anh.

1. VIÊM PHỔI, VIÊM HÔ HẤP TRÊN

Nhiều bố mẹ nghĩ rằng thời tiết lạnh mới gây viêm phổi ở trẻ. Nhưng thực tế là bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ còn rất hay gặp khi thời tiết nắng nóng của mùa hè. Nắng nóng, quạt mạnh hay thậm chí nằm điều hòa cũng có thể khiến trẻ bị ho, sổ mũi và sốt. Không khí ngột ngạt, trẻ chạy nhảy ra mồ hôi nhiều mẹ không lau kịp cũng dễ làm bé bị viêm phổi, viêm phế quản. Các trẻ càng nhỏ càng dễ bị nhiễm bệnh.

20.1-1

Các biểu hiện ban đầu là trẻ có sốt nhẹ hoặc sốt cao liên tục, đau họng, chảy nước mắt, mũi, khò khè, ăn kém, bỏ bú, quấy khóc… Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì bệnh sẽ diễn biến nặng hơn, trẻ sốt cao, li bì, ho tăng lên, có đờm, khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú hoặc bú kém, tím môi, tím đầu chi.

Khi trẻ bị viêm phổi hoặc viêm hô hấp trên, trong trường hợp nhẹ, bố mẹ có thể nhỏ mũi bằng dung dịch sát khuẩn (natriclorit 0,9%), súc miệng bằng dung dịch nước muối loãng ấm hằng ngày. Nếu các dấu hiệu bệnh không thuyên giảm cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế, tránh những diễn biến nặng của bệnh và trở thành mãn tính. Ngoài ra, bố mẹ nên hạn chế cho trẻ nằm máy lạnh thường xuyên, để trẻ ở ngoài trời nắng và vào phòng lạnh liền hoặc ngược lại.

2. BỆNH TIÊU CHẢY

Mùa hè nắng nóng, nhiệt độ tăng cao, sản sinh ra nhiều vi khuẩn trong môi trường, thức ăn, nguồn nước, có thể gây ra rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy. Hệ miễn dịch của trẻ còn chưa hoàn thiện nên không thể đối phó được với các tác động bên ngoài. Tiêu chảy làm bé bị mất nước và điện giải theo phân. Điều này rất nguy hiểm, cơ thể trẻ nhanh chóng bị khô kiệt và nguy kịch nếu không được bù nước nhanh chóng và thích hợp. Tiêu chảy còn là nguyên nhân hàng đầu gây suy dinh dưỡng. Lý do chính là trẻ ăn ít đi trong khi bị tiêu chảy và khả năng hấp thu chất dinh dưỡng cũng bị giảm một phần, trong khi đó nhu cầu dinh dưỡng của trẻ lại cần phải cao hơn để chống lại bệnh.

Triệu chứng:

  • Đi tiêu phân lỏng nhiều hơn 3 lần trong 24 giờ. Riêng trẻ sơ sinh bú mẹ, có thể đi tiêu 5 đến 6 lần trong ngày.
  • Trong phân có nhiều nước, đàm nhớt, đôi khi có lẫn máu

Để chăm sóc một trẻ bị tiêu chảy đúng cách, mẹ cần làm tốt 3 nguyên tắc sau đây:

  1. Cho trẻ uống nhiều nước hơn thường ngày để ngừa mất nước do tiêu chảy.
  2. Cho trẻ ăn và bú nhiều bữa hơn thường ngày để có sức, mau lành bệnh.
  3. Cho trẻ tái khám đúng lúc để được theo dõi và xử trí kịp thời.

     a. Cho trẻ uống nhiều nước hơn thường ngày để ngừa mất nước do tiêu chảy

Trẻ bị tiêu chảy cần nhiều dịch hơn bình thường để bù lại lượng dịch đã mất qua phân và ói. Thường mẹ có thể phòng mất nước cho trẻ nếu cho uống đủ lượng dịch ngay khi mới bị tiêu chảy.

Sữa mẹ vừa là thức ăn vừa là loại “nước” rất tốt, cho bé bú mẹ càng nhiều càng tốt và mỗi bữa cho bé bú lâu hơn. Nếu con của mẹ được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ thì chỉ cần sữa mẹ và nước chín là đủ. Các trường hợp  khác cần cho trẻ uống thêm các loại nước sau: nước canh, nước cháo, sữa đậu nành, sữa chua, nước trái cây như cam vắt (không thêm hoặc thêm rất ít đường), nước dừa tươi, nước chín.

20.1-2

** CẦN TRÁNH: các loại nước giải khát, nước ép trái cây quá ngọt vì chúng làm cho bệnh xấu hơn. Tuy nhiên nếu trẻ quá “thèm”, bạn có thể dùng nhưng phải pha loãng ít nhất 3-4 lần. Tránh các thức uống có cà phê.

Cho trẻ uống nhiều tùy theo khả năng của trẻ. Cần phải uống chậm, từng muỗng (từng ngụm nếu trẻ lớn hơn). Nếu trẻ bị ói thì ngưng lại khoảng 10 phút, sau đó cho trẻ uống lại nhưng chậm hơn.

     b. Dung dịch ORESOL

Là một dung dịch điện giải, không có tác dụng cầm tiêu chảy nhưng lợi ích của nó là rất hiệu quả trong việc bù lại số lượng nước và các chất điện giải (muối)  bị mất qua phân. Dung dịch này thường được thầy thuốc dùng để chữa MẤT NƯỚC do tiêu chảy. Và bạn tuyệt đối phải theo đúng hướng dẫn về cách pha, cách sử được ghi rõ trong toa của thầy thuốc. Để ngừa mất nước bạn chỉ cho  trẻ uống dung dịch này sau mỗi lần trẻ tiêu lỏng, nhớ là phải sau khi trẻ tiêu lỏng, xen kẽ với nước chín hoặc các dịch khác như đã nói ở trên.

Cách pha dung dịch ORESOL: cả một gói ORESOL pha với 1 lít nước chín.

Cách uống: tùy theo lứa tuổi (lượng nước uống có ghi trên gói ORESOL)

  • Dưới 2 tuổi      : 50 đến 100 ml sau mỗi lần tiêu lỏng.
  • Từ 2 -10 tuổi   : 100 đến 200 ml sau mỗi lần đi tiêu lỏng.
  • Trẻ > 10 tuổi   : uống tùy thích đến khi hết khát

     c. Cho trẻ ăn và bú nhiều hơn thường ngày

Nếu trẻ còn bú mẹ cần được bú nhiều hơn và mỗi cữ bú lâu hơn. Cho trẻ ăn thành nhiều bữa, và thêm ít nhất 2 bữa so với những ngày không bệnh. Ăn uống chậm. Nếu trẻ còn bú bình, tốt nhất nên dùng muỗng đút sữa chậm. Nên cho trẻ ăn đủ 4 nhóm, đừng quên nhóm dầu, mỡ. Thức ăn cần nấu nhừ. Cho trẻ ăn thêm trái cây tươi như chuối, nho, cam, xoài, mãng cầu. Nói chung các thức ăn hàng ngày của  trẻ trước tiêu chảy đều có thể dùng, nếu phù hợp lứa tuổi. Không kiêng ăn, không kiêng sữa. Không cần pha loãng sữa. Thường thì mẹ không cần phải đổi sữa, nhưng trong một số ít trường hợp có thể bác sĩ sẽ cho đổi một loại sữa đặc biệt, khi đó bạn hãy đổi sữa cho trẻ và hiếm khi trẻ phải dùng loại sữa này quá hai tuần. Tuyệt đối không được bắt trẻ nhịn ăn để “ruột nghỉ ngơi”. Điều này hết sức sai lầm và rất nguy hiểm. Thực tế dù trẻ tiêu chảy nhưng vẫn còn khả năng hấp thu hơn 70% chất dinh dưỡng. Cho trẻ ăn sớm sẽ có tác dụng tốt lên tiến trình của bệnh.

** ĐEM TRẺ ĐẾN CƠ SỞ Y TẾ NGAY KHI: Trẻ bỏ ăn, bỏ bú. Trẻ mệt, bệnh nhiều hơn. Trẻ rất khát nước. Trẻ ói liên tục. Trẻ sốt. Trẻ tiêu phân có máu. Trẻ li bì, khó đánh thức. Trẻ có co giật.

3. BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT

Đây là một trong những căn bệnh thường gặp nhất ở trẻ em trong mùa hè. Nhiệt độ mùa hè là điều kiện lý tưởng để các loại muỗi sinh sản và đẻ trứng, tăng số lượng. Trẻ vốn hiếu động nên dễ ra mồ hôi lại càng dễ “thu hút” muỗi hơn.

Sốt xuất huyết ở trẻ em và người lớn đều được thể hiện bằng biểu hiện sốt cao, đột ngột và liên tục 2 – 7 ngày, khó hạ sốt, đau cơ, đau khớp, buồn nôn, nôn, đau bụng, đau đầu. Sau thời gian vài ngày, ở người bệnh sẽ thấy dấu hiệu phát ban, xuất huyết theo nhiều dạng khác nhau như chảy máu cam, đốm xuất huyết dưới da, nôn, đi tiêu ra máu…

Khi trẻ bị sốt xuất huyết, trong thời gian điều trị tại nhà, trẻ cần được nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Thức ăn nên lỏng để trẻ dễ nuốt và không bị nôn ói. Nếu trẻ còn đang bú mẹ, cần tăng số lần cho bú. Sốt xuất huyết làm máu cô đặc, khó lưu thông nên trẻ cần được uống nhiều nước để tránh bị sốc, bởi tình trạng sốc chính là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở những người mắc bệnh. Mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt để bác sĩ tiện theo dõi các diễn biến bệnh, đặc biệt là khi đau bụng, bứt rứt, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, nôn mửa, lừ đừ… Khi trẻ mắc bệnh nên cho uống hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ, không nên để trẻ sốt quá cao dễ dẫn đến co giật.

4. BỆNH THỦY ĐẬU

Thủy đậu (hay còn gọi là bệnh phỏng rạ, trái rạ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi-rút Varicella-Zoster gây ra. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nhiều nhất là ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 90%). Bệnh lây truyền theo đường hô hấp do hít phải những giọt nước bọt trong không khí có chứa vi-rút hoặc do tiếp xúc với vùng da bị tổn thương của người bị bệnh thủy đậu. Đây là một bệnh có tính lây truyền rất cao, nếu trẻ chưa được tiêm phòng hoặc chưa từng bị thủy đậu thì 90% có thể bị mắc bệnh khi tiếp xúc gần với người đang bị thủy đậu.

Thông thường, bệnh thủy đậu lành tính nhưng nếu để bị biến chứng thì rất nguy hiểm đối với sức khỏe. Khi trẻ bị thủy đậu sẽ các biểu hiện: sốt nhẹ, đau họng, nhức đầu, nổi hồng ban, sau đó nhanh chóng chuyển thành bóng nước, lúc đầu chứa dịch trong sau hóa đục, xuất hiện ở thân mình, đầu mặt, tay chân, niêm mạc miệng, cơ quan sinh dục… Bố mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Bố mẹ cần cách ly trẻ để tránh lây nhiễm cho những người xung quanh. Việc giữ vệ sinh cho trẻ rất quan trọng, bố mẹ nên dùng khăn mềm thấm nước ấm lau người cho trẻ nhẹ nhàng, tránh làm vỡ các nốt thủy đậu. Chú ý giữ vệ sinh nhà cửa, giường chiếu, phòng trẻ nằm phải thoáng mát, không có gió lùa. Nhắc trẻ không gãi các nốt thủy đậu. Ngoài ra, cần cho trẻ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, uống nhiều nước như nước lọc, nước canh và ăn thêm hoa quả bổ sung vitamin như cam, chuối,…

Nếu được điều trị và chăm sóc đúng cách, chỉ sau khoảng 7 – 10 ngày, các nốt thủy đậu sẽ khô và bong vảy, sau một thời gian vết thâm sẽ hết và không để lại sẹo.

20.1-3

5. BỆNH NGOÀI DA

Rôm sảy là bệnh ngoài da rất thường gặp vào mùa hè, trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Biểu hiện là những mụn nước nhỏ li ti xuất hiện ở những vùng mồ hôi tiết ra nhiều như: trán, cổ, ngực, lưng…

Đa số trẻ chỉ bị rôm sảy khi nóng, còn khi thời tiết mát mẻ, rôm tự lặn hết không gây tác hại gì. Để phòng bệnh cho trẻ, trong những ngày nắng nóng, cha mẹ cần chú ý tắm rửa cho trẻ sạch sẽ, lau khô da sau đó rắc một lớp phấn rôm hoặc thoa “lotion” thật mỏng, cho trẻ mặc quần áo rộng, thoáng mát, uống nhiều nước, ăn thức ăn mát.

Khi trẻ bị rôm sẩy nặng thì cha mẹ không nên thoa phấn rôm hay “lotion” nữa mà đưa trẻ đi khám để được tư vấn, điều trị phù hợp. Đồng thời, hạn chế để trẻ không gãi làm trầy xước da, dễ gây nhiễm trùng.

Các căn bệnh trên, nếu trẻ mắc bệnh ở cấp độ nhẹ có thể điều trị tại nhà với sự hướng dẫn của bác sĩ. Nếu tình trạng bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm trong vài ngày tiếp theo thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời, tránh xảy ra những biến chứng nguy hiểm.

 (bài viết có tham khảo thông tin và tổng hợp từ website marrybaby.vn, babble.com)

Lần xem gần nhất: 15-06-2016
Chia sẻ  

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ