Lý giải tình trạng không dung nạp lactose LÝ GIẢI TÌNH TRẠNG KHÔNG DUNG NẠP LACTOSE

Tóm tắt

Không dung nạp lactose tương đối ít gặp ở trẻ nhỏ, nhưng đối với những bé thật sự bị vấn đề này thì cần phải được quản lý chặt chẽ. Hãy đọc để tìm hiểu thêm về các loại không dung nạp lactose khác nhau, làm thế nào để phát hiện các triệu chứng và nó có nghĩa gì đối với chế độ ăn uống của bé, cũng như sức khỏe và sự phát triển trong tương lai của chúng.

Không dung nạp lactose là gì?

Lactose là một loại đường tự nhiên được tìm thấy trong sữa và hầu hết các sản phẩm từ sữa khác. Sự không dung nạp xảy ra khi cơ thể không thể sản xuất đủ lactase, một loại men tiêu hóa được sản xuất trong ruột, để phá vỡ các đường lactose thành một dạng dễ tiêu hóa hơn.

Không dung nạp lactose là tương đối ít phổ biến, với tỉ lệ 1 trên 50 người gốc châu Âu. Tại Anh, nó phổ biến hơn ở những người có gốc châu Á hoặc châu Phi vùng Caribê.

Có ba nguyên nhân chính:

Nguyên phát – khi lượng sản xuất lactase tự nhiên bị giảm đi do lượng tiêu thụ các sản phẩm sữa bị giảm thiểu trong chế độ ăn uống. Dạng này thường không xảy ra trước tuổi trưởng thành và thường được liên quan với các vùng văn hóa nơi mà các thực phẩm từ sữa không phải là món thường xuyên trong chế độ ăn của người lớn.

Thứ phát – một loại không dung nạp tạm thời do sự tổn thương trên đường ruột – ví dụ từ một tổn thương hoặc nhiễm trùng tại dạ dày, bệnh celiac không được chẩn đoán hoặc do sử dụng một loại kháng sinh kéo dài.

Bẩm sinh – một dạng cực kỳ hiếm, dạng di truyền trong tình trạng các bé được sinh ra không có hoặc có với một lượng rất thấp lactase.

Không dung nạp lactose cũng có thể xảy ra ở trẻ sinh non vì ruột non của chúng chưa đủ phát triển lúc sinh. Dạng này thường cải thiện khi bé lớn lên.

Các triệu chứng không dung nạp lactose

Không dung nạp lactose có thể khó phát hiện vì các triệu chứng có thể tương tự như các tình trạng khác. Bao gồm đau bụng, tiêu chảy, dạ dày phình to và ợ hơi quá mức. Những triệu chứng này thường xảy ra trong vòng 1-3 giờ sau khi ăn bú thực phẩm chứa lactose.

Phải làm gì nếu bạn nghi ngờ bé bị tình trạng không dung nạp lactose

Nếu bạn nghĩ rằng bé đang gặp rắc rối về tiêu hóa, bạn nên đến gặp bác sĩ để giúp tìm ra chẩn đoán. Họ có thể giới thiệu bạn đưa bé đến một chuyên gia dinh dưỡng nhi khoa để được chăm sóc chuyên nghiệp hơn nữa.

Khi nghi ngờ tình trạng không dung nạp lactose, bạn có thể được tư vấn để loại bỏ lactose khỏi chế độ ăn uống của bé. Bạn chỉ nên làm điều này theo hướng dẫn của chuyên gia y tế, những người sẽ tư vấn về việc đảm bảo em bé của bạn vẫn nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển lành mạnh. Một chất dinh dưỡng cần đặc biệt chú ý là canxi, một loại khoáng chất thường được cung cấp bởi các loại thực phẩm có chứa lactose và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển xương bình thường.

“Canxi là chất cần thiết cho sự phát triển xương của bé, nên điều quan trọng là bạn phải chú ý đến lượng cần cho em bé nếu như bạn cần phải loại bỏ các sản phẩm sữa”

Nếu bạn đang cho con bú, em bé có thể cần dùng thêm lactase dạng giọt để tiêu hóa đường lactose trong sữa mẹ. Thông thường, các giọt men này được trộn với một lượng ít sữa mẹ đã được vắt ra trong một dụng cụ chứa sạch và sau đó cho em bé uống bằng muỗng ngay trước cử bú. Việc loại bỏ lactose từ chế độ ăn uống của bạn sẽ không mang lại hiệu quả nào bởi lactose trong sữa mẹ là sản phẩm từ bầu vú mẹ, không liên quan với lượng lactose trong chế độ ăn uống của bạn. Nếu bạn nghĩ rằng em bé của bạn có thể phản ứng với đường lactose trong sữa mẹ, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thêm.

Miễn sao tình trạng này được kiểm soát và bé được theo dõi chặt chẽ thì sẽ không ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng. Việc xác định sớm tình trạng không dung nạp lactose cho phép bé sớm phục hồi sức khỏe và nhận được đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho giai đoạn này và tất cả sự tăng trưởng trong tương lai. Và hãy nhớ rằng, trong hầu hết trường hợp, sự không dung nạp có thể chỉ kéo dài khoảng 4-6 tuần nên điều quan trọng là cần thảo luận với bác sĩ của bạn về việc tái dùng trở lại các loại dinh dưỡng chứa lactose.

Các thực phẩm có chứa lactose và các sản phẩm thay thế

Nhiều người không dung nạp lactose vẫn có thể dung nạp được một lượng nhỏ lactose. Trong thực tế, vào năm 2010, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm Châu Âu (EFSA) khuyến cáo rằng một chế độ ăn uống giảm thiểu lactose thường thích hợp hơn chế độ ăn uống hoàn toàn không lactose, nhưng điều quan trọng là cần phải thảo luận các nhu cầu cá nhân của bé với bác sĩ của bạn. Một số người có thể dung nạp được lên đến 20g lactose mỗi ngày, được trải đều trong suốt cả ngày chứ không phải dùng tất cả trong một lần.

Các hàm lượng lactose của một số thực phẩm thông thường:

  • Ly sữa (200ml): 9g lactose
  • Sữa chua hộp giấy (125g): 5.9g lactose
  • Phô mai kem (60g): 1,8g lactose
  • Phô mai vàng cứng (30g): 0g lactose
  • Phô mai thô (40g): 1,2g lactose
  • Thanh sô cô la sữa (54g): 5,5g lactose

Các loại thực phẩm sau đây có thể chứa lactose. Kiểm tra danh sách thành phần đối với bất kỳ các loại thực phẩm nào có chứa lactose kể trên.

  • Thịt và các loại thực phẩm đã xử lý, ví dụ giăm bông
  • Bánh mì và sản phẩm từ bánh mì
  • Ngũ cốc ăn sáng
  • Bánh ngọt
  • Bánh quy

Bé có thể sẽ qua khỏi tình trạng không dung nạp lactose hay không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân, bé hoàn toàn có thể phục hồi hoặc có thể dung nhận được lactose nhiều hơn trong tương lai. Đối với một số người, tình trạng này kéo dài suốt đời.

Bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia dinh dưỡng trẻ em có thể đề nghị một công thức sữa ít lactose hoặc không lactose. Sau đó, các chuyên gia này có thể muốn thử cho dùng lại lactose tại một số thời điểm để kiểm tra phản ứng của em bé và xem xét có thể có bất kỳ thay đổi nào hay không, do vậy nên giữ liên lạc với các chuyên gia sức khỏe của bạn và cho họ biết làm thế nào vấn đề đang diễn biến ra sao.

Các bước tiếp theo

Nếu bạn nghi ngờ con bạn bị tình trạng không dung nạp lactose, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khoẻ. Họ sẽ hướng dẫn các bước tiếp theo để việc xác định vấn đề và giúp bé giữ được sức khỏe tốt.

Xem tham khảo

drop down arrow

1. NHS UK. Lactose intolerance [Online]. 2014. Available at:www.nhs.uk/conditions/Lactose-intolerance/Pages/Introduction.aspx

2. EFSA. Scientific opinion on lactose thresholds in lactose intolerance and galactosaemia [Online]. 2010. Available at:www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/1777.htm EFSA Journal 8(9):1777

3. Dunne. T., Farrell. P. & Kelly. V. (2008). Feed Your Child Well. A & A Farmer

4. McCance. & Widdowson. (2002). The Composition of Foods. (6th ed).

Lần xem gần nhất: 17-04-2015
Chia sẻ  

Kết nối chuyên gia Aptaclub

Aptaclub trên Facebook

Nhấn Like trên Facebook của Aptaclub để cùng chia sẻ và trải nghiệm về chăm sóc con đầu đời.

Đường dây miễn phí Aptamil Careline

Aptamil Careline 1800 58 58 06

Cùng Aptaclub định hình tương lai của bé

– Tư vấn dinh dưỡng từ các chuyên gia của Aptamil
– Email kiến thức dinh dưỡng đầu đời của bé
– Quà đặc biệt dành riêng cho thành viên Aptaclub

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ