Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ từ sớm

Tóm tắt

Ngay từ phút giây con yêu chào đời, chắc hẳn mẹ sẽ mong mỏi từng ngày thấy trẻ biết lật, biết bò, biết ngồi, biết đứng, biết lẫm chẫm bước đi những bước đầu tiên và đặc biệt vẫn trông mong nhất ngày trẻ biết nói bi bô và dần giao tiếp bằng ngôn ngữ như người lớn.

Mỗi trẻ sẽ đạt đến mốc phát triển khác nhau, có trẻ biết đi sớm, nói muộn hoặc ngược lại. Bố mẹ hãy cùng Aptalcub Vietnam học hỏi các mẹ Anh những phương pháp giúp trẻ sớm hình thành ngôn ngữ và mau biết nói nhé!

17.2-1

Giai đoạn trẻ bắt đầu giao tiếp

Ngay từ khi lọt lòng mẹ, tiếng khóc là phương tiện giao tiếp đầu tiên của trẻ. Lúc này, trẻ lắng nghe những âm thanh và tiếng nói xung quanh, phản ứng khi nhận ra tiếng nói quen thuộc và giật mình khi nghe tiếng động lạ, bất ngờ. Trẻ có thể phát ra các âm thanh thể hiện sự thích thú hoặc bực tức.

Khi trẻ được 4 đến 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu cố gắng phát ra những tiếng mô phỏng theo tiếng nói của người lớn và số từ trẻ bập bẹ sẽ ngày càng nhiều hơn, càng tròn vành hơn.

Từ 8 đến 10 tháng tuổi, trẻ hiểu nhiều hơn các mệnh lệnh của mẹ, hiểu nghĩa của những từ ngữ, vật hay việc thân quen, đã được nghe nhiều lần. Lúc 18 tháng tuổi trẻ có thể hình dung và nắm bắt tốt các khái niệm thông qua hình vẽ mà không cần nhìn vật thật hay mẹ phải làm điệu bộ. Trẻ từ 2 tuổi sẽ nói ngày càng nhiều các từ đơn và đôi, tiếng ba, ghép thành câu. Ban đầu, trẻ có thể biểu lộ những cảm xúc, nhu cầu của bạn thân như đói, đau, uống sữa… sau đó là đến các phạm trù trừu tượng hơn như yêu mẹ, ghét trời mưa, không thích người lạ…

17.2-2

Các phương pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, mau biết nói

  • Đáp lại tiếng khóc: Nhiều cha mẹ muốn tập cho con không quấy khóc nên cố “ngó lơ” khi trẻ khóc. Cách này không mang lại hiệu quả như mong muốn mà chỉ làm cho trẻ cảm thấy sợ hãi hơn. Hãy trả lời tiếng khóc bằng cách nhìn vào mắt trẻ, gật đầu và nói những lời âu yếm. Trẻ sẽ biết rằng mình đang được lắng nghe, được sống trong một nơi an toàn, nơi mà các nhu cầu đều được đáp ứng. Người thân càng hiểu các tín hiệu của trẻ sẽ càng khích lệ trẻ giao tiếp.
  • Trò chuyện, trò chuyện và trò chuyện: Trẻ đã được nghe tiếng nói của mẹ khi còn trong bụng. Trẻ cũng hiểu một số phương pháp giao tiếp như khi mẹ xoa bụng, trẻ sẽ đạp bụng mẹ “trả lời”. Vậy nên, ngay cả khi trẻ chỉ mới một tháng tuổi, mẹ đã có thể trò chuyện với trẻ. Mẹ hãy nhìn vào trẻ khi trò chuyện. Nếu trẻ có nhìn lại, hoặc chăm chú lắng nghe, nghĩa là trẻ đang “giao tiếp”. Mẹ hãy xem trẻ là một người lớn và có thể nói bất cứ điều gì cho trẻ nghe để trẻ tăng khả năng nghe và hình thành ngôn ngữ.
  • Gọi tên sự vật nhiều lần: Mẹ hãy dùng câu ngắn và luôn lặp lại ít nhất hai lần với trẻ, điều này giúp trẻ khắc sâu hơn trong trí nhớ, tạo dựng không gian ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ liên kết từ tốt hơn để hiểu ý nghĩa của từ vựng.
  • Trực quan: Khi trẻ được 8 đến 10 tháng tuổi, trẻ đã biết quan sát nhiều hơn, mẹ hãy chỉ cho trẻ những đồ vật thực tế và gọi tên chúng. Nếu mẹ muốn chỉ cho trẻ thấy “đám mây”, hãy bế trẻ ra bên ngoài để trẻ được thấy hình ảnh thực tế và vị trí.
  • Âm nhạc: Những bài hát thiếu nhi rất có tác dụng trong giai đoạn hình thành ngôn ngữ, vừa tăng vốn từ vựng, vừa kích thích lòng ham thích giao tiếp ở trẻ. Mẹ tự hát càng tốt, rồi tập cho trẻ hát theo, điều ấy giúp trẻ thấy thân thuộc, gần gũi hơn với giai điệu và ca từ.
  • Sách báo, truyện tranh: Giai đoạn này những cuốn sách có nhiều hình ảnh sinh động, bắt mắt rất cần thiết. Vừa kể chuyện vừa chỉ vào các hình vẽ để giải thích cho trẻ các sự vật, hiện tượng. Đây cũng là cách đơn giản để mở rộng thế giới xung quanh trẻ.

Hinh-featured-bai-17-02

Những điều mẹ cần lưu ý

  • Đừng làm trẻ bị bối rối: Trẻ có thể tiếp thu nhanh, nhưng học nói là một kỹ năng cần được rèn giũa trong thời gian dài. Khi nói chuyện với trẻ, mẹ không nên dùng tay chân nhiều quá, khiến cho trẻ bị mất tập trung và quên đi việc tập nói. Mẹ nên nhẹ nhàng, giao tiếp với trẻ và chờ trẻ “đáp lời” bằng những ngôn ngữ riêng của trẻ giúp trẻ hứng thú và tự tin hơn.
  • Sử dụng ngôn ngữ chuẩn (cả trong ngữ điệu và ngôn từ): mẹ tránh dùng những từ không hay, những từ lóng trước mặt trẻ. Ngoài ra, mẹ hãy sử dụng ngôn ngữ “người lớn” để cho trẻ nắm được, ví dụ như “con có muốn ĂN bánh không?” thay vì “con có muốn MĂM MĂM bánh không?”
  • Kiên nhẫn và kiên nhẫn: Cho dù trẻ chưa nói được hay chỉ mới ê a những từ vô nghĩa thì ba mẹ vẫn hãy luôn kiên nhẫn trò chuyện với trẻ. Chú ý lắng nghe trẻ nói, nghe trẻ nói hết rồi mới nhắc lại lời trẻ nói theo cách chuẩn nhất để trẻ hiểu và sửa sai theo cách bố mẹ vừa làm. Khi nói chuyện bố mẹ nên chọn những câu ngắn, đơn giản để con học và tiếp thu. Mẹ nên tăng dần độ khó của từ lên theo từng giai đoạn. Hãy luôn khen ngợi và khích lệ khi con nói đúng.
  • Mở rộng phạm vi giao tiếp: Đưa trẻ ra ngoài, đến những nơi mới mẻ như công viên, rạp xiếc, khu vui chơi, nhà người thân, cửa hàng…để trẻ làm quen với các tiếng nói lạ, ngôn ngữ phong phú trong cuộc sống. Tiếp xúc với càng nhiều hoàn cảnh mới, sự vật mới sẽ giúp mở rộng khả năng giao tiếp và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

(bài viết có tham khảo thông tin và tổng hợp từ website marrybaby.vn, parenting.com  )

Lần xem gần nhất: 17-05-2016
Chia sẻ  

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ