Tất cả là về thức ăn TẤT CẢ LÀ VỀ THỨC ĂN

Tóm tắt

Bé của bạn sẽ phát triển nhanh trong năm đầu tiên hơn bất kỳ thời gian nào khác trong đời sống của chúng. Trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ này, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ thay đổi và tiến triển một cách tự nhiên. Vào khoảng 6 tháng, một chế độ ăn uống chỉ với sữa sẽ không còn cung cấp đủ năng lượng cho sự tăng trưởng, cũng như các khoáng chất quan trọng như sắt chẳng hạn. Hãy tìm hiểu xem làm thế nào nhận ra những dấu hiệu để biết bé đã sẵn sàng cho một nhu cầu nhiều hơn, và đọc lời khuyên của chúng tôi về vấn đề ăn dặm cho trẻ đối với những ngày đầu ban sơ của sự tiếp cận thức ăn đặc.

Làm thế nào để con bạn học ăn?

Học cách ăn thực phẩm đặc là một quá trình dần dần. Bước đầu tiên là nhận ra bé của bạn đã sẵn sàng về mặt thể chất cho giai đoạn ăn dặm.
Vào khoảng 6 tháng tuổi, bé sẽ có khả năng ngồi dậy với sự hỗ trợ, đã tăng cường kiểm soát các chuyển động của đầu, và có thể làm những cử động mút mạnh hơn. ‘Phản xạ lưỡi đẩy’ (dùng lưỡi đẩy về phía trước mỗi khi cổ họng bị kích thích) và phản xạ nôn ọe trở nên ít đi, cho phép trẻ có thể nuốt thức ăn, do vậy đây thường là thời điểm lý tưởng để bắt đầu ăn dặm.
Nhưng không cần phải vội vàng. Ở giai đoạn này bé của bạn vẫn sẽ nhận được hầu hết các chất dinh dưỡng từ sữa mẹ hoặc sữa công thức.
Bạn nên bắt đầu từ đâu?
Khi lần đầu tiên bạn giới thiệu những thực phẩm đặc với trẻ, tốt nhất nên lựa chọn một thời điểm khi bé điềm tĩnh và tỉnh táo, và bạn thì có nhiều thời gian để cho chúng khám phá và thử nghiệm, cũng như sẵn sàng đối phó với bất kỳ lộn xộn nào. Cố gắng không nên cung cấp các chất đặc khi trẻ quá đói, quá mệt mỏi hoặc đang mong chờ loại sữa thông thường của chúng, vì như vậy chúng có thể bị thất vọng.
Đầu tiên, bạn có thể thấy bé đẩy thức ăn trở lại ra khỏi miệng. Điều này không có nghĩa là trẻ không thích các thực phẩm đó. Cho đến bây giờ, bé chỉ từng tiếp xúc với những chất lỏng và chúng cần phải học cách chuyển vận thức ăn đặc hơn vòng quanh trong miệng và nuốt. Nhiều thức ăn chỉ đơn giản là bị rớt ra ngoài miệng trong quá trình này. Mặc dù gây chán nản và lộn xộn, đây là tất cả những gì cần thiết của việc học ăn và những kỹ năng này cũng quan trọng cho sự phát triển ngôn ngữ.
Nếu bé vẫn cứ từ chối thức ăn, đó chỉ đơn giản có nghĩa là chúng chưa sẵn sàng cho việc ăn dặm, bạn nên dừng lại và thử lại vào một ngày khác.
Sẽ cần thêm thời gian để bé làm quen với cảm giác và mùi vị của thức ăn trong miệng chúng, và lúc đầu, việc ăn dặm bao gồm rất nhiều lần thử nghiệm, sai lầm và sự kiên trì. Hãy bắt đầu bằng cách cho một lượng nhỏ thức ăn xay nhuyễn ở đầu muỗng. Chỉ cần một đến hai muỗng cà phê là đủ để bắt đầu. Bé sẽ sớm tìm ra cách để tạo thành một viên (một khối lượng nhỏ thức ăn) rồi di chuyển ra mặt sau của miệng để nuốt nó.
Đôi khi em bé của bạn có thể ho, làm văng vãi và nôn ọe khi chúng học cách đối phó với thực phẩm đặc hơn. Trên thực tế nôn ọe là một phản xạ tự nhiên giúp làm sạch các thức ăn ra khỏi đường hô hấp. Trong khi cần phải lưu tâm đến kỹ, thì đây là tất cả các phần của việc học hỏi cách ăn thức ăn đặc và sẽ ít xảy ra khi bé của bạn đã trở nên chuyên nghiệp hơn trong việc ăn uống.
Khi bé đã thích nghi với việc ăn, bạn có thể cho trẻ ăn tăng dần số lượng và số loại thực phẩm, cho đến khi chúng thưởng thức được 2-3 bữa ăn khác nhau mỗi ngày. Nếu bé của bạn có vẻ nhiệt tình ăn, đó là dấu hiệu tốt để bạn có thể cho chúng thêm nữa.
Bạn có thể nhận thấy em bé của bạn có sở thích rõ ràng từ rất sớm. Mặc dù bạn có thể rất muốn lặp lại những thứ mà trẻ ưa thích, nhưng càng phong phú các loại trái cây, rau quả và hương vị khác nhau trong giai đoạn ăn dặm, thì càng nhiều khả năng chúng sẽ có được một chế độ ăn uống đa dạng khi chúng bước vào tuổi tập đi.

Ăn dặm là gì?

Giới thiệu bé với rất nhiều khẩu vị mới sẽ khuyến khích chúng thưởng thức nhiều loại thức ăn về sau

Một điều cần ghi nhớ rõ là, bạn có thể cần thử nhiều lần để cho bé của bạn có thể chấp nhận một món ăn mới, có khi đến 8 hoặc thậm chí 10 lần trước khi chúng bắt đầu thích nó. Vì vậy, nếu lúc đầu trẻ không chịu ăn một loại thức ăn nào đó, hãy tiếp tục cố gắng thêm nhiều lần nữa.
Bạn có thể thử chế biến thức ăn xay nhuyễn và đông lạnh chúng trong khay nước đá viên, nhờ đó bạn đã có một hỗn hợp các khẩu vị sẵn sàng để cho trẻ ăn mỗi ngày.

“Việc cho bé ăn dặm cần thời gian và sự kiên nhẫn. Việc học ăn là rất khác biệt so với mút sữa từ vú mẹ hay bình sữa.”

Khám phá các khẩu vị và kết cấu mới lúc 7-12 tháng tuổi

Mức độ thô, kết cấu và số loại thực phẩm cần phải được thay đổi khi bé của bạn lớn lên. Em bé của bạn sẽ sớm học cách cắn, nhai, cầm muỗng và cuối cùng là tự xúc ăn, vì vậy đây là cơ hội hoàn hảo để khuyến khích trẻ ăn một chế độ cân bằng và đa dạng, từ đó hình thành thói quen ăn uống lành mạnh trong cả thời thơ ấu và về sau nữa.
Ở độ tuổi này, một khi bé đã học được cách xúc thức ăn mềm bằng muỗng, bạn có thể thử giới thiệu các món ăn nghiền nhừ còn lợn cợn các hạt mềm. Bé của bạn cũng có thể cầm bốc nhiều thứ, nên bạn có thể cho chúng thử các món finger food mềm, chẳng hạn như cà rốt nấu chín hoặc bánh mì que nướng.
Đây cũng là lúc để giới thiệu các loại thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng, chẳng hạn như chất sắt. Cho bé ăn đa dạng hơn các món xay nhuyễn và nghiền nhừ như thịt, cá, đậu, món từ đậu lăng (chế biến không muối), trứng (nấu chín kỹ sao cho lòng trắng và lòng đỏ đều đặc hết), bơ hạt mịn, trái cây và rau quả. Cho một số thực phẩm giàu tinh bột là điều cần thiết, chẳng hạn như khoai tây, gạo, mì ống và bột mì nấu với thịt. Thực phẩm từ sữa nguyên kem như sữa chua, phô mai và sữa trứng là tất cả các món ăn dặm tuyệt vời, nhưng hãy nhớ rằng sữa mẹ hoặc sữa bột vẫn là nguồn sữa chính của trẻ ít nhất cho đến lúc sinh nhật đầu tiên.

Hãy hướng trẻ tới một chế độ ăn uống cân bằng lành mạnh tương tự như chế độ ăn uống của chính bạn, nhưng không nêm muối hoặc đường. Bao gồm các nguồn giàu đạm như thịt, cá, trứng, đậu hoặc các loại bơ hạt mịn; trái cây và rau quả; thực phẩm từ sữa giàu canxi; và các loại thực phẩm dạng tinh bột như cơm, cháo, bánh mì và mì ống.
Phương pháp ăn dặm do bé tự chỉ huy (baby-led weaning) thì như thế nào?
Khái niệm về việc ăn dặm bé tự chỉ huy baby-lead weaning trở nên phổ biến sau khi cuốn sách Gill Rapley được xuất bản năm 2008. Nó được tiến hành dựa trên lý thuyết rằng khi thức ăn đặc được giới thiệu, trẻ nhỏ cần được khuyến khích tự ăn với rất ít hoặc không có sự giúp đỡ nào của mẹ. Thông thường kiểu tiếp cận này sử dụng các thức ăn cầm tay (finger food) như cà rốt hấp và bông cải.
Mặc dù phương pháp ăn dặm bé tự chỉ huy baby-led weaning có lợi ích khác nhau, chúng tôi khuyên bạn nên bắt đầu với thức ăn nghiền nhuyễn. Việc bắt đầu với nhiều loại thức ăn mềm hơn nghiền nhuyễn là một phương pháp an toàn và hiệu quả để giúp trẻ có được nguồn cung cấp phong phú các chất dinh dưỡng cần thiết.

Tuy nhiên bạn chọn lựa chất đặc để giới thiệu bé, điều quan trọng là phải để ý những dấu hiệu cho biết chúng đã no đủ. Chúng có thể quay đầu đi hay chỉ đơn giản bằng cách ngậm miệng lại.

Khi em bé của bạn tiến tới bước dùng thực phẩm mềm cầm tay, chúng có thể thực hành việc tự ăn và thực hiện động tác phối hợp tay-đưa-đến-miệng.

Xem tham khảo

drop down arrow

1. NHS UK. Weaning your baby [Online]. 2011. Available at: www.nhs.uk/ipgmedia/national/british%20nutrition%20foundation/assets/weaningyourbaby.pdf

2. NHS UK. What to feed young children [Online]. 2014. Available at: www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/pages/understanding-food-groups.aspx

3. Wright CM et al. Matern Child Nutr 2011;7(1):27-33.

4. Farrell E. Paediatric Group of the British Dietetic Association. Weaning your Child [Online]. 2011. Available at: www.bda.uk.com/foodfacts/WeaningYourChild

5. Nicklaus S (2011) Childrens acceptance of new foods at weaning. Role of practices of weaning and of sensory food properties. Appetite 57: 812-815

Lần xem gần nhất: 28-10-2015
Chia sẻ  

Kết nối chuyên gia Aptaclub

Aptaclub trên Facebook

Nhấn Like trên Facebook của Aptaclub để cùng chia sẻ và trải nghiệm về chăm sóc con đầu đời.

Đường dây miễn phí Aptamil Careline

Aptamil Careline 1800 58 58 06

Cùng Aptaclub định hình tương lai của bé

– Tư vấn dinh dưỡng từ các chuyên gia của Aptamil
– Email kiến thức dinh dưỡng đầu đời của bé
– Quà đặc biệt dành riêng cho thành viên Aptaclub

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ